Thị trường kim loại màu thế giới vừa đón nhận một tín hiệu rõ nét về xu hướng dài hạn của giá đồng, khi chính phủ Chile – quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới – vừa chính thức điều chỉnh các dự báo kinh tế vĩ mô cho năm 2026.
Theo Báo cáo Tài chính Công quý II do Bộ Tài chính Chile công bố, quốc gia Nam Mỹ này đã quyết định hạ dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 xuống còn 1,8% (so với mức dự báo 2,1% trước đó). Sự sụt giảm này phản ánh những thách thức nội tại của nền kinh tế cũng như những bất ổn từ địa chính trị toàn cầu. Tuy nhiên, điểm thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư quốc tế lại nằm ở một động thái trái ngược: Chile nâng mạnh dự báo giá đồng trung bình năm 2026 lên mức 5,90 USD/pound (khoảng 13.000 USD/tấn), tăng đáng kể so với mức 5,46 USD/pound trong tính toán trước đó.
Sự kết hợp giữa “tăng trưởng chậm lại” và “giá đồng tăng cao” của Chile không chỉ là câu chuyện nội bộ của quốc gia này, mà còn là phong vũ biểu phản ánh rõ nét thực trạng cung – cầu của thị trường đồng toàn cầu trong giai đoạn tới.
Nghịch lý nguồn cung: Khó khăn của Chile đẩy giá đồng leo dốc
Lý do khiến Chile tự tin nâng mức dự báo giá đồng dù kinh tế trong nước giảm tốc phần lớn đến từ các áp lực ở khâu thượng nguồn (khai thác). Quốc gia này đang phải đối mặt với các vấn đề mang tính cấu trúc:
- Hàm lượng quặng suy giảm: Các mỏ siêu lớn của Chile như Escondida hay các mỏ thuộc tập đoàn nhà nước Codelco sau hàng thập kỷ khai thác đều rơi vào tình trạng quặng nghèo đi. Để thu hồi cùng một lượng đồng thương phẩm, các doanh nghiệp phải xử lý khối lượng đất đá lớn hơn gấp nhiều lần, đẩy chi phí vận hành tăng vọt.
- Thách thức vận hành và thời tiết: Các báo cáo mới nhất cho thấy sản lượng của Antofagasta giảm 9,5% trong nửa đầu năm, trong khi BHP cũng cảnh báo sản lượng tại Chile sẽ sụt giảm. Những biến động thời tiết cực đoan gần đây tại Nam Mỹ càng làm trầm trọng thêm nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng.
Nhà cung cấp chiếm gần 1/4 thị phần toàn cầu đang chật vật duy trì sản lượng, tạo ra một viễn cảnh thiếu hụt nghiêm trọng. JP Morgan dự báo thị trường đồng tinh luyện toàn cầu sẽ thâm hụt khoảng 330.000 tấn.
“Cú hích kép” từ Hạ tầng AI và Chuyển dịch năng lượng
Ở chiều ngược lại, nhu cầu tiêu thụ đồng toàn cầu đang bước vào một chu kỳ bùng nổ mới do hai động lực cốt lõi:
- Cơn sốt Trung tâm dữ liệu & Trí tuệ nhân tạo (AI): Các siêu trung tâm dữ liệu phục vụ AI đòi hỏi hệ thống phân phối điện, tản nhiệt và dây cáp khổng lồ, tất cả đều cần đến khối lượng đồng rất lớn. BMI (đơn vị nghiên cứu của Fitch Solutions) nhận định tâm lý lạc quan về AI đang đóng vai trò dẫn dắt dòng tiền đầu tư vào kim loại này.
- Kinh tế xanh toàn cầu: Việc nâng cấp lưới điện, sản xuất xe điện (EV) và lắp đặt năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời) tiếp tục là bệ đỡ vững chắc cho nhu cầu dài hạn. S&P Global dự báo nhu cầu đồng thế giới có thể tăng từ 28 triệu tấn hiện nay lên 42 triệu tấn vào năm 2040.
Tương quan các dự báo quốc tế
Không chỉ có chính phủ Chile, các định chế tài chính lớn trên thế giới cũng đang đồng loạt “nhấn ga” cho các kịch bản giá đồng.
| Tổ chức / Quốc gia | Dự báo giá đồng trung bình năm 2026 |
| Chính phủ Chile (Bộ Tài chính) | 5,90 USD/pound (~13.000 USD/tấn) |
| Ủy ban Đồng Quốc gia Chile (Cochilco) | 5,55 USD/pound (~12.235 USD/tấn) |
| BMI (Fitch Solutions) | 12.700 USD/tấn (Tăng 6,7% so với dự báo cũ) |
| Macquarie | 13.165 USD/tấn |
| Goldman Sachs & Citigroup (Dài hạn) | 15.000 USD/tấn |
Mức giá giao ngay của đồng trên sàn LME hiện đang dao động ổn định quanh ngưỡng 13.500 USD/tấn. Việc các bên đưa ra dự báo trung bình năm ở mức cao cho thấy thị trường xem mức giá đắt đỏ hiện tại là một trạng thái bền vững về mặt cấu trúc (structural), thay vì chỉ là một đợt sốt giá ngắn hạn do đầu cơ.
Nhận định cho doanh nghiệp và nhà đầu tư Việt Nam
Đồng được ví như “huyết mạch” của ngành công nghiệp, do đó việc giá đồng neo ở mức cao trong năm tới sẽ có tác động dây chuyền rõ rệt:
- Áp lực chi phí đầu vào: Các ngành sản xuất dây và cáp điện, thiết bị điện tử, điện lạnh và xây dựng tại Việt Nam sẽ phải đối mặt với áp lực chi phí nguyên liệu tăng cao. Do nghiệp cần chủ động các phương án phòng vệ giá (Hedging) hoặc đa dạng hóa nguồn cung để giảm thiểu rủi ro biên lợi nhuận bị bào mòn.
- Cơ hội cho ngành tái chế và khai khoáng: Xu hướng giá tăng sẽ kích thích các hoạt động tái chế phế liệu đồng và tối ưu hóa công nghệ khai thác nội địa, mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp sở hữu chuỗi tuần hoàn nguyên liệu tốt.
Lời kết: Động thái nâng dự báo giá đồng của Chile lên mức 5,90 USD/pound là một lời xác nhận mạnh mẽ: Kỷ nguyên của “đồng giá rẻ” đã khép lại. Giai đoạn tới sẽ chứng kiến cuộc đua gay cấn giữa một bên là nguồn cung khai thác ngày càng cạn kiệt, khó khăn và một bên là làn sóng tiêu thụ không thể đảo ngược từ cuộc cách mạng công nghệ mới.
